Rola sołtysa w polskim systemie samorządowym ewoluuje. Z tradycyjnego „gospodarza wsi” staje się on coraz częściej aktywnym ogniwem administracji, co wiąże się nie tylko z prestiżem, ale i realną odpowiedzialnością finansową. Od 01 stycznia tego roku elementem chroniącym osoby pełniące tę funkcję jest Art. 37c ustawy o samorządzie gminnym, który nakłada na gminę obowiązek zapewnienia sołtysom odpowiedniej ochrony ubezpieczeniowej.

Co dokładnie mówi prawo?

Zgodnie z brzmieniem Art. 37c, gmina ma ustawowy obowiązek zapewnienia członkom organu wykonawczego jednostki pomocniczej (czyli sołtysom) dwóch rodzajów ochrony:

• Ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (OC) – chroniącego przed skutkami finansowymi błędów wyrządzonych osobom trzecim.

• Ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) – zapewniającego wsparcie w razie uszczerbku na zdrowiu samego sołtysa.

Zakres ochrony: Kiedy ubezpieczenie działa?

Warto podkreślić, że ochrona ta nie jest bezwarunkowa i nie obejmuje prywatnego życia sołtysa. Przepis precyzyjnie wskazuje sytuacje, w których ubezpieczenie musi zostać zapewnione:

• Zadania inkasenta: Najważniejszy aspekt to pobór podatków i opłat lokalnych. Sołtys, przyjmując gotówkę od mieszkańców, operuje mieniem publicznym. Ubezpieczenie chroni go w przypadku ewentualnych nieprawidłowości związanych z tym procesem.

• Realizacja umów (Art. 48 ust. 1b): Chodzi o sytuacje, w których jednostka pomocnicza (sołectwo) zarządza mieniem komunalnym lub wykonuje zadania przekazane przez gminę na podstawie specjalnych porozumień.

Dlaczego to zmiana na lepsze?

Przed wprowadzeniem jasnych przepisów, sołtysi często znajdowali się w „szarej strefie” ryzyka. W przypadku kradzieży pobranych podatków lub przypadkowego wyrządzenia szkody podczas doglądania mienia wiejskiego, mogli odpowiadać własnym majątkiem.

Kluczowe korzyści dla sołtysa:

• Bezpieczeństwo finansowe: Gmina pokrywa składkę ubezpieczeniową, zdejmując ten ciężar z barków sołtysa.

• Profesjonalizacja funkcji: Jasne zasady ubezpieczenia pozwalają sołtysom skupić się na pracy dla społeczności, bez obaw o prawne skutki nieszczęśliwych zdarzeń.

• Wsparcie w razie wypadku: Pełnienie funkcji często wiąże się z przemieszczaniem się po sołectwie w różnych warunkach pogodowych; polisa NNW gwarantuje odszkodowanie w razie kontuzji.

Podsumowanie

Wprowadzenie Art. 37c to istotny krok w stronę wzmocnienia pozycji sołtysa. Nakładając na gminę obowiązek wykupienia polisy OC i NNW, ustawodawca uznał, że praca na rzecz lokalnej społeczności nie powinna wiązać się z nadmiernym ryzykiem osobistym. Dla każdego sołtysa jest to sygnał, że jego zaangażowanie jest chronione systemowo przez struktury samorządowe.

Źródło:

inforlex.pl

USTAWA z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (ostatnia zmiana: Dz.U. z 2025 r., poz. 1436) 

Strona główna | O nas | Oferta | Blog | Kontakt | RODO

Ubezpieczeniowa Kancelaria Brokerska

Andrzej Rogowski

ul. Waryńskiego 6 lok. 7

15-461 Białystok